KESME KASABASI

Sütçüler ilçesi, Isparta ilinin güneyinde yer almaktadir. Dogusunda Konya iline bagli Beysehir, Seydisehir ilçeleri; batisinda ve kuzeyinde Egirdir ilçesi; Güneyinde Antalya iline bagli Serik ve Manavgat ilçeleri; Güneybatisinda Burdur ilinin Bucak ilçesi ve kuzeydogusunda Sarkikaraagaç ilçesi ile komsudur. Yüzölçümü 1287 kilometrekaredir. Denizden yüksekligi 250 m ile 2500 m arasinda degismektedir. Bati Toroslarin; güneybati kuzeydogu ve güneydogu dogrultusunda sikisarak birbiri içine girmesinden meydana gelen üçgen içinde yer almasi Sütçüler'e tamamen daglik bir cografya yapisi kazandirmistir. Bu daglar Alp sistemindeki genç daglardir. lll. zaman Oligosen'de meydana gelmislerdir. Miosen'de degisime ugramislar, deniz menseli kalkerler depo etmislerdir. Oligosen ve Pileistosen'deki tektonik olaylar sonunda yükselmisler ve gençlesmislerdir. Bu dönemden sonra igne yapraklilar gelisme ortami bularak bölgede genis ormanlar olusmustur. Sütçüler'i Beysehir ile Dedegöl (Dippoyraz) Dagi, Kuzeyde Egirdir ile Anamas Dagi, Yilanli Ovasi, Kovada Gölü, güneyde Bucak ile Aksu Çayi ve Güneyde Serik ilçesiyle Sanli yaylasi ayirir. Tamamen engebeli bir arazide yer alan ilçede genis düzlükler çok azdir. Daglar arasinda kalan küçük düzlükler yayla görünümünde olup, kullanilabilir arazi ilçe yüzölçümünün yüzde 20'sini geçmez. Yörenin en önemli daglari; Dedegöl (2980 m), Sarpdag (2500 m), Anamas Dagi (2110 m), Kartoz-Dumanli Dag (2260 m), Bozburun Dagi (2504 m), Karadiken Dagi, Erenler Dagi, Karadag, Türkmen Dagi, Akpinar Dagi, Ardiç Kepezi ve Menevis Kepezidir. Bu daglarin arasinda yer alan küçük ovaciklar ise; Çandir Ovasi, Çobanisa Ovasi, Çimenova, Ayvali Ovasi, Kizilova, Gavurini, Zengi Yaylasi, Kuyruktutan Yaylasi ve Aliefendi Yaylasidir. Ilçe merkezi, çanak biçiminde daglarla çevrili bir vadinin yamaç ve tabaninda kurulmustur. Bu yamaçlar bag ve bahçelerle kaplidir. Ayrica, Katip Çelebi'nin dedigi gibi, nefis dut pekmezleri yapilan dut agaçlari vardir. Ilçe sinirlari içinde akan iki akarsu mevcuttur. Bunlardan Köprüsu, Egirdir sinirlari içerisinden dogup, Yilanli- Pazarköy ovasini geçtikten sonra Ayvalipinar Kasabasinda ilçe sinirlari içerisine girer. Dippoyraz, Dumanli daglari ve bu daglarin paralelindeki Tota ve Sarpdag arasindaki derin vadiden geçer, Kartoz suyunu da bünyesine alir, Serik'ten Antalya sinirlarina girerek Akdeniz'e dökülür. Diger önemli akarsuyu da, ilk kaynagini Isparta suyundan alan Aksu Deresidir. Sütçüler merkezinden dogan Yesilder, Çandir'daki Çandir çayi ile birleserek Aksu'ya katilir. Aksu, üzerinde kurulan Karacaören l. ve ll. hidroelektrik santrallerini besleyerek Akdeniz'e dökülür. Ilçede iki havza mevcut olup, buna bagli olarak ta iki tür iklim vardir. Dogu-bati dogrultusunda ilçeyi ikiye ayiran Bozburun, Sarpdag ve Tota daglari iklim bakimindan iki havzayi ayirir. Çandir, Sigirlik, Seyhler ve Melikler köyleri birinci havzada bulunur ve Akdeniz iklimi hüküm sürer ve Akdeniz bitki örtüsüne sahiptir. Yabani zeytin ve menevis agaçlari dogal bitki örtüsüdür. Ikinci havza, Köprüsuyu havzasidir, daglik bir araziye ve karasal bir iklime sahiptir. Bitki örtüsü igne yapraklilardan olusur, az miktarda yapraklilardan olusur, az miktarda mese ormanlari da bulunur.

TARIH:

Sütçüler ilçesinin kurulusunun M.Ö. 200 yillarina kadar dayandigi bilinmektedir. Adada olarak adlandirilan bu antik kent, Pisidia bölgesinde; Pisidia il Pamphilin bölgeleri arasinda yer almaktadir. Bu eski yerlesim yeri Helenistik dönemde en parlak yillarini yasamis, bugün hala ayakta kalabilen tapinaklar, meclis binalari, anfi tiyatrolar yapilmistir. Adada'dan Alanya'ya kadar uzanan Kral Yolu bugün konumunu muhafaza etmektedir. Arkeoloji literatüründe Adada olara geçen kentin adinin Pavlu olabilecegi de iddialar arasindadir. Yörenin Türklerin eline geçmesinden sonra Pavlu ismi uzun süre kullanilmistir. Bunun yani sira isba, Pavlikan adlariyla da anilan yöre, 1071 Malazgirt Zaferi'nden sonraki yillarda zaman zaman Türklerin eline geçmisse de, kesin olarak Türklere geçis tarihi 1224 Alaaddin Keykubat zamanina rastlar. Bu dönemde Atabey basta olmak üzere Isparta, Egirdir Selçuklularin elindedir. 1300 yillarinda Hamitogullari Beyligi Egirdir'de kurulana kadar Sütçüler Selçuklularin elinde kalmistir. Bu 70-80 yillik dönemden günümüze Selçuklu Eseri olarak Sefer Aga Camisi kalmistir. Daha sonra Hamitoglu Beyliginin bütün topraklari ile birlikte Osmanli egemenligine girer. Osmanlilar zamaninda bir süre Kara Bavlu olarak da anilmistir. Türklerin Anadolu'ya gelmelerinden sonra, Bati Akdeniz yöresini yurt edinen Türk Boylari uzun süre göçer hayati sürdürmüslerdir. Horasan'dan gelen Kayi Boyu Türkmen asiretlerinden biri de Alanya-Manavgat yöresini yurt edinmis, Sütçüler ve havalisindeki genis otlaklari da kendilerine yazlik olarak seçmislerdir. Konar göçerlerden bir bölümü, ormanlari, otlaklari ve serin sulariyla begendikleri yöreye sürekli yerlesmislerdir. Yiva (Bavlu), 1478-1501 tahrir kayitlarinda nahiye (zeamet), 1522 ve 1568 tahrir kayitlarinda kaza, Katip Çelebi'nin Cihannümasinda ise kaza olarak görülmektedir. Bavulu sekline dönüsen isim, *****huriyet döneminde 1962 yilina kadar sürmüs, bu tarihte yerlesime dag-daglik anlamina gelen Cebel ismi verilmistir. 1938 yilinda, belde halkinin büyük sehirlerde sütçülük yapmalari üzerine ismi Sütçüler olarak degistirilmis ve Egirdir'e bagli bir nahiye iken ilçe statüsü verilmistir.

KESME HARABELERi

Kesme Kasabasinin 5 km güneyinde Kocaköy mevkiindedir. Bazi bina temelleri yani sira lahit mezarlari ilgi çekicidir

KESME BELEDIYESİ

Kesme Kasabasi Isparta'dan 134, Sütçüler ilçe merkezinden 90 kilometre uzakliktadir. Beldenin ilk yerlesimi, Yörükler ve civardan gelen insanlarla olmustur. Toros Daglari arasinda daglik ve engebeli bir arazide bulunur. Resmi kaynaklar disinda belediyenin geliri yok denecek kadar azdir. Kesme Kasabasinda, Saglik Ocagi, Ilkögretim Okulu, Lise 200 kisilik ögrenci yurdu, egitim, saglik ve orman lojmanlari bulunmaktadir.

 KESME KÖYÜ

Antalya’ya bağlı bulunan Talaş adlı yerleşim yerinde ve çevresinde çok yaygın oynanan yüzük oyunu adlı bir oyun oynanmaktadır. Bu oyun karşılıklı oynanır ve gruptaki kişiler sayısınca ortaya takke konup, birinin altına yüzük konurmuş ve yüzüğü bulan taraf kazanırmış ve kazanan taraf kaybeden tarafa istediğini yaptırırmış.

Günlerden bir gün üçer kişilik bir grupla oyun oynanmaya başlanmış. Kazanan taraf kaybeden tarafa kız kardeşleriniz köy odasında (eskiden erkeklerin akşamları eğlendikleri yer) kendilerine kahve sunmasını istemiş. Kızlar kahveyi sunmuşlar fakat ağabeylere dert olmuş, kendilerince bir intikam almak istemişler.

Birkaç gün sonra tekrar aynı gruba yüzük oyunu oynamayı teklif etmişler, karşı taraf da kabul eder ve tekrar oyuna otururlar, bu sefer karşı taraf kaybeder. Biz ne yapalım diye sorduklarında sizde küllükte (kül vb atık dökülen yer) horoz taklidi yapın, ardından domuz gibi ses çıkartın derler karşı tarafta bunu yaparken ağabeylerden biri köye domuz gelmiş diye bağırarak onu vurur. İşin yakında açığa çıkacağından dolayı da üç kardeş ailesiyle kaçarlar. Bugün Kocaköy diye bilinen dağlık bölgeye yerleşmeye karar verirler ve orayı mesken tutarlar. Öncelikle, çoğalma düşüncelerinden dolayı Yörüklerden kız kaçırmakla işe başlamışlar. Daha sonra nikâh kıyması için hoca kaçırmışlar. Nerde bir suçlu varsa oraya sığınmış, eşkıya katil ne varsa ihtiyaçları olduğundan aralarına katmışlar, eşkıyaların aralarında bulamadıklarını da kaçırmışlar.(şimdi kasaba olan köy, geçekten de; hocalar, demirciler, hatipler, kalaycılar, idrisler vb şeklinde ayrılmıştır)

Daha sonra Kocaköy dedikleri yer onlara yetmez olur, kuyular kurur, göçmek isterler ancak aranmaktalardır. Bir gün ava çıktıklarında köpek böğürtleğenlerin arasından ayağı ıslak çıkar, orada su olduğunu fark ederler (köyün girişi sayılan oluk mevki) ve oraya yerleşirler. Artık adları kötüye çıkmıştır, herkes onları geleni geçeni kesermiş diye bilir. Birisi geçerken ona buralarda ne yaptığını sorarlar, o ise ağam beni KESMEEE!!!!!!!! KESMEEEEEEE!!!!!!!!!!! Diye bağırmaya başlar. Onu kesmezler ama artık oranın adı Kesme Köyü olarak kalır

Kesme köyü şu anda, Isparta’da bulunmaktadır ve Sütçüler ilçesine bağlı 3000 nüfuslu bir kasabadır, eşkıyalıkla bir alakası yoktur.

ÖLÜM

Ölecek kişiye ölüm haberi bir şekilde önceden sezdirilmiş olduğuna inanılır. Cuma günü mübarek günlerde bayramlarda ölen insan için Allah’ın sevgili kuluymuş mübarek günde gitti denir.

Ölen insan için kuş oldu uçtu gitti denir.Ölü evinde yas önemlidir, yas ne kadar kuvvetliyse ölünün değerinin o kadar kıymetli olduğuna inanılır,hatta ağlanmayan eve bağırarak yas tutan ağıtlar düzen biri geldiğinde şimdi ölü evine benzedi derlermiş. Düğün evinde oynanır, ölü evinde ağlanır, hayat felsefesi mevcut…

Eğer kişi kötü bir yüz ifadesiyle ölürse azrailin kötü bir surette göründüğüne inanılır.

Ölünün ardından ıskat denilen parası dağıtılır böylece ölünün ruhunun rahat edeceği söylenir.yoksullara ve misafirlere yemek verilir. Yörede ölünün yıl dönümünde yemek vermek yaygındır.

Ölü yıkanır kefenlenir İslami geleneklerle defnedilir. Ölünün ardından kötü konuşulmaz ve iyi anılarla yâd edilir.

Vefat eden kimsenin yakınları teselli edilmeye çalışılır ve taziyeye gidilir, ölü evinde birkaç gün yemek pişmez ve eğlence yapılmaz.

Ramazan da ve mübarek günlerde mevlit okutulduğuna da sıkça rastlanır. Ölünün mezarının başına meyve veren bir ağaç ya da bir yalak koymanın onun ruhunu rahatlatacağı söylenir ve arefe günleri ikindi namazından sonra toplu bir şekilde mezarlık ziyaret edilir. Ölünün ardından Kur’an-ı Kerim okunur.

KINA YAKMA

Yöremizde kına yakma düğünün başladığının ertesi günü gündüz uygulanır. Eğer kız evi yakındaysa kına kafilesi ailenin önde gelen birkaç kişi öncülüğünde yürüyerek gider ve kına yakılmadan önce gelin evi tarafından kınacılara yemek verilir. Arkasından kadınların olduğu grupta kına yakılır ve önceden miktarı belirlenen takılar geline kaynana tarafından takılır. Ortaya büyük bir tepsi konur ve orda bulunan kişiler bu yeni kurulmakta olan aileye maddi destekte bulunur buna;baskı adı verilir.

Daha sonra ise gene konvoy eşliğinde erkek evine eğlenmeye gidilir akşam da her üç yerde de eğlence devam eder. Eskiden kına merasimi akşam yapılırmış, yirmi yıl öncesine kadar…

                                               GELİN ALMA

Ertesi gün oğlan evinde misafirlere öğle yemeği verilir ve ikindi vakti gelin almaya gidilir. Gelin evden çıkmadan bu seferde erkekler tarafından baskı basılır ve gelin evden çıkar. Gelinle beraber çeyizleri gelir ve gelin arabadan indiğinde eve kaynanası tarafından tarla, inek gibi bir hediye vaadi almadan girmez, daha sonra gelinin üzerine para ve şekerlerden oluşan saçı saçılır.gelin sağdıçlar ve damat eşliğinde eve girer. Gelinin biri erkek diğeri kız tarafından iki sağdıcı bulunur, damadın erkek tarafından bir sağdıcı bulunur. Sağdıçlar bekâr olmalıdırlar.

Gelin tebrik edilir ve duvağının altına çocuk sokulur, bunun gibi çocuğun olsun diye…Çocuklara gelin küçük hediyeler verir.

BİR GÜN SONRA

Geline kınada bahtı güzel bir kadın tarafından ilk defa giyilen kıyafeti giydirilir.Duvak sabahı denilen bir eğlence yapılır ve küçük bir erkek ocuğunun eline verilen çöple gelinin duvağı açılırmış, şimdi damat açıyor…

Birkaç gün sonra kız tarafı erkek tarafını gezmeye davet eder.orada da küçük çaplı bir eğlence yapılır kadınlar arasında…

ÇUKURCA KÖYÜ

Kesme kasabasından 7 km uzaklıkta bir 20’den az haneli küçük bir köydür ve köy çukur bir yere kurulduğu için bu adı almış.

Çukurca’ya bir gün bir adam gelir. Adam bir müddet köyde dolanır durur ve köy halkının ilgisini bu durum çekmeye başlar, artık ne idiği belli olmayan adamın bir hırsız yahut bir eşkıya olduğunu düşünmeye başlarlar. Herkes bu insandan çekinmeye başlar ve bu itici kişinin zararlı biri olduğuna kanaat getirirler. Onu yakalarlar ve bir ağaca bağlarlar, üzerine pekmez dökerler ve terk edip sineklerin onu yiyip bitirmelerini isterler. O adam, onu ağaca bağlayıp üzerine pekmez döken köy halkına; haneniz yirmiden yukarı çıkmasın inşallah diye beddua eder. Adamı köylüler orada, o vaziyette bırakırlar.

Yıllar sonra bile ev sayısı yirmiyi geçmez (şu an daha azmış diyorlar). Anlarlar ki; o gün köye gelen, pekmezleyip ölüme bıraktıkları kişi hızırdır, fakat artık çok geçtir.

 HIZIRIN GEZİŞİ

Hızır, hıdrellezde bereket vermek için dolaşmaya başlar ve Kesme Köyü’nün karşısındaki dağın tam doruğuna çıkar tesbihini bu köyden tarafa atar, yediği ekmekten artan ekmek ufaklarını ise dağın arka tarafına döker. Tesbihi attığı taraf ibadete daha düşkün olur, dünyayla bağları pek fazla olmaz. Ekmek ufaklarını döktüğü yerde ise bereket hat safhaya gelir, o araziler çok verimli olurlar.

İNSAN HAYATINDA GEÇİŞ MERASİMLERİ

DOĞUM

Yörede  doğumla ilgili çeşitli uygulamalar yapılmaktadır. Bu uygulamalar hala devam etmektedir çünkü kasaba şehir merkezine üç saatlik uzaklıkta, bilimsel ve teknolojik gelişmelerden yoksun… Doğumların eskisi kadar olmasa da birçoğu ilkel şartlarda ve halk hekimliğiyle gerçekleştiriliyor.

Hamile olduğunu anlaşılan bir kadının yabancılara karşı hamileliğini belli etmemesi gerektiğine inanılır. Aksi takdirde doğumun zor olacağına inanılır. Hamile kadın diğer insanların gittiği her yere gidemez çünkü nazara geleceği söylenir

Doğumdan sonra çocuğun tuzlama merasimi vardır, bunu kim yaparsa çocuğun ona çektiği söylenir.  (mesela; ileride çocuk bir kabahat işleyince; tuzlayanı kim? Diye azarlanması gibi…)çocuğun ilk yıkanması da çok önemlidir. Ayrıca çocuğu sarılıktan korumak amacıyla üzerine sarı bir yazma örtülür.

Çocuk kırkını geçirmeyince dışarı pek çıkartılmaz, çok fazla ağlayan çocuğa nazar geçtiği öne sürülerek; tuz kavurma, adı verilen bir uygulama yapılır. Bu uygulamayla çocuğun artık sürekli bağırmayan bir uslu çocuk olduğu görülür.

Çocuğun ilk diş çıkarmasına; dişeme denir. İlk çocuğun dişini gören kişi tarafından çocuğa bir hediye alınması gerekir, ilk adımlarını görenlerinde bir hediye aldığı görülür.

Çocuk büyüyüp askerlik çağına geldiğinde asker düğünü yapılır. Askere gidecek genç birlikte gidecekleri gençlerin sayısı kadar gün gideceği güne kadar her akşam tertiplerinin birinin evinde toplanıp düğün ederler, bu askerlik için çok önem taşır, böylece kasabadaki bütün askerlerin evinde düğün yapılmış olur gidecekleri günün gecesinde de boş bir alanda bütün kasaba halkıyla düğün yapılır. Genç askerden gelince evlilik çağına gelmiş sayılır.

EVLİLİK

Yörede üç farklı evlenme yöntemiyle karşılaşıyoruz,bunlar;kızkaçırma, görücü usulü ile evlenme, anlaşarak evlenme…yörede kaçarak evlenme çok yaygın. Kızın genelde sevdiğine verilmemesinden dolaylı başvurulan bir yöntem. Görücü usulü de eskiden çok fazla uygulanan bir yöntem olmakla birlikte günümüzde uygulama alanı pek fazla kalmadı, rastlamak mümkün,gençler genelde artık tanışarak evleniyorlar her iki tarafın anlaşmasyla düğün yapılır. Kaçan çifte düğün yapılmaz, kına yakılmaz.

KIZ İSTEME

Kız isteme eve önceden bir kadın gönderilerek ailenin ileri gelenleri ve anne-babayla yapılır. Bir sonraki gidişte ise duayla söz kesilir. Daha sonra anlaşarak nişan merasimi yapılır buna; küçük çapta bir düğün diyebiliriz. Yüzük ailenin bir büyüğü tarafından takılır.düğün tarihi de belirlenir. Önceden ne kadar altın takılacağı belirlenmiştir. Eğer bu ayarlanan miktardan erkek tarafı vazgeçerse evlilikten cayılmaya kadar gider.

Düğün alışverişine beraber gidilir ve eşit miktarda alışveriş yapılır. Kasabanın yöresel kıyafeti olan gelinliği giyenler de vardır. Geline vazgeçilmez olan yöresel kıyafet mutlaka alınır. Gelin bu kıyafeti düğünden sonra da gezmeye gittiğinde ya da başka düğünlerde de giyer.

DÜĞÜN

Söz konusu düğün genellikle Cuma günü başlardı fakat günümüzde hafta içine de konulduğu görülür, çünkü düğünlerin çakışmaması istenir. Cuma günü kırmızı ve yeşil duvaklardan oluşan bayrak evin çatısına asılır, kırmızı kızı yeşil ise erkeği temsil eder ve tüfek sesiyle düğün başlar. Erkekler müsait bir alanda eğlenirler, oynarlar, çeşitli piyesler düzenlenir. Kadınlar ise erkek tarafı erkek evinde kız tarafı kız evinde oynar. İkindi vakti başlayan düğün ilk akşam oyunla geçer, eğlenmeyle geçer.